DLACZEGO MOJE DZIECKO NIE ŚPI? – SPOSOBY NA LEPSZY SEN

dziecko nie śpi

Dlaczego dziecko nie śpi?

Powodów, dla których dziecko nie śpi może być naprawdę wiele. Najczęściej wynikają one z naturalnych procesów rozwojowych zachodzących w ciele małego człowieka. I choć nie mamy wpływu na to co dzieje się w organizmie naszego dziecka, to mamy jednak wpływ na otoczenie oraz warunki, które mogą sprzyjać lepszemu snu.

Prawda o śnie

Zanim dziecko zacznie przesypiać całą noc minie od kilku do kilkunastu miesięcy, co i tak nie znaczy, że nocne pobudki zażegnamy na zawsze. Sen to proces rozwojowy, a potrzeby i jego jakość zmieniają się wraz z biegiem czasu. Tak na prawdę dopiero około 3 roku życia sen dziecka zaczyna przypominać sen osoby dorosłej. Dlatego błędnym jest twierdzenie, że 6 miesięczny bobas powinien przesypiać już całą noc. Może, ale wcale nie musi!

Jakie są zatem fakty dotyczące snu, które pomogą nam zrozumieć ten proces?

Dzieci rodzą się bez zegara biologicznego

Dzieci, rodząc się, nie mają w pełni wykształconego układu nerwowego. Ich mózg przed pierwsze lata ciężko pracuje, aby w pełni rozwinąć wszystkie umiejętności życiowe. Minie mniej więcej około 12 tygodni zanim dziecko zacznie naturalnie rozpoznawać różnicę pomiędzy dniem a nocą. Jest to moment, w którym ich wewnętrzny zegar biologiczny nastawia się. Dlatego przez pierwsze miesiące, dopóki rytm okołodobowy dziecka nie jest w pełni wykształcony, ich sen jest bardzo nieprzewidywalny.

Sen nigdy nie jest ciagły

Sen składa się z cykli, które z kolei mają dwie fazy – lekką: REM oraz głęboką eREM. Z fazy snu lekkiego łatwiej jest się wybudzić, a już szczególnie niemowlakom. Dzieje się tak ponieważ małe dzieci śpiąc spędzają około 30% więcej czasu w fazie aktywnej, w porównaniu do osoby dorosłej. To ogromna różnica.

Cały cykl snu niemowlęcia różni się od cyklu dorosłego również pod względem długości. U dzieci jest krótszy, stąd też większa częstotliwość przebudzeń w ciągu nocy.  

20 minut od zaśnięcia do snu głębokiego

Od momentu zaśnięcia dziecko potrzebuje aż 20-30 min by wejść w fazę snu głębokiego. Jest to wyjaśnienie dla często nieudanych prób odłożenia dziecka do łóżka. Robimy to zbyt wcześnie, sądząc, że dziecko już śpi, a tak naprawdę niewiele trzeba, by w tym czasie bobas się przebudził.

Mikroprzebudzenia są konieczne

Mikroprzebudzenia to naturalny mechanizm chroniący dziecko przed ewentualnymi niebezpieczeństwami. Zarówno u dzieci jak i dorosłych pomiędzy cyklami dochodzi do takich krótkich przebudzeń. Jeśli warunki są sprzyjające to sen jest kontynuowany, jeśli nie – budzimy się. Zakłóceniem snu może być głód, pragnienie, zła temperatura, ból, wysoka gorączka czy nawet bezdech. Oczywiście jako osoba dorosłą budząc się np. z pragnieniem, sięgamy po szklankę wody. Dziecko natomiast swoją potrzebę może zasygnalizować jedynie płaczem.

Regresy snu

W ciągu całego rozwoju dziecka zdarzają się tak zwane regresy snu. Można uznać je za moment, w którym dziecko sypia gorzej niż zwykle. W tym czasie ciężej mu zasnąć, częściej budzi się w nocy, odmawia drzemek lub są one krótsze. Są to okresy, w których zmieniają się potrzeby snu dzieci, a ich organizm przystosowuje się do tej zmiany. Bardzo często regresy snu łączą się ze zmianą ilości drzemek w ciągu dnia.

Sposoby na lepszy sen

Reaguj przy pierwszych oznakach senności

Gdy przekraczamy limit zmęczenia, organizm wydziela hormony czuwania (kortyzol i adereanalinę), jednocześnie obniżając hormon snu (melatoninę). Zmęczenie osiąga taki poziom, że jest nam ciężko zasnąć. Myślę, że każdy chociaż raz doświadczył takiego zjawiska, a u dzieci dzieje się dokładnie tak samo. Jeśli przegapimy moment, w którym dziecko jest senne, wkroczymy w stan jego przemęczenia, co utrudni zasypianie i sen. Warto obserwować oznaki senności i planować dzień tak, aby zapewnić dziecku odpowiednie warunki do spania zawsze wtedy, kiedy tego potrzebuje.

Biały szum

Biały szum ma za zadanie odzwierciedlać odgłosy, które panowały w brzuszku mamy. Uważa się, że dzięki nim dziecko może poczuć się spokojniejsze, przez co łatwiej mu zasnąć. Urządzenie emitujące jednostajny, ciągły dźwięk, to również tłumienie hałasu, który może obudzić dziecko.

Istnieją różne badania wykazujące zarówno zalety jak i wady białego szumu. Wszystkie dochodzą do podobnych wniosków. Biały szum może być pomocny i w większości przypadków ułatwia zasypianie. Aby jednak był bezpieczny, urządzenia emitujące dźwięk powinny być umieszczane w odległości minimum 2 metrów od dziecka. Co więcej, dźwięk na urządzeniu powinien być ustawiony poniżej maksymalnej głośności, po to by potencjalnie nie przekraczał zalecanego limitu hałasu (50 decybeli). Biały szum powinien być traktowany jako alternatywa, a nie konieczność pomocy w zasypianiu.

Zaciemnienie pokoju

Dorosłemu człowiekowi łatwiej jest zasnąć w ciemności i nie ma powodów, aby twierdzić, że u dzieci jest inaczej. Ciemność sprzyja uwalnianiu melatoniny, która jest hormonem snu odpowiedzialnym za zasypianie i dobry sen. Jeśli tylko masz możliwość stosuj zaciemnienie pokoju nawet podczas drzemek.

Zegar biologiczny dziecka odpowiedzialny za rozróżnienie dnia od nocy ‘nastawia się’ dopiero około 12 tygodnia życia. Rozdzielając dzień od nocy poprzez zaciemnienie pokoju, pomagasz dziecku przyspieszyć ten proces. Do tego czasu może wydawać się, że ciemność nie ma znaczenia, jednak poźniej okaże się to bardzo pomocne.

Temperatura

Aby zapewnić dziecku komfortowy sen należy zadbać o odpowiednią temperaturę pomieszczenia. Optymalnie to około 18-22 stopni celcjusza (w nocy 18-20). Niestety, bardzo często mamy tendencję do przegrzewania dzieci, co ma negatywny wpływ na ich zdrowie – obniża odporność oraz zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej SIDS. Co więcej noworodki mają obniżoną zdolność termoregulacji ciała, dlatego tak ważną rolę odgrywa odpowiednia temperatura. Ze względu na nierozwinięty w pełni układ krwionośny to czy dziecku jest zimno czy ciepło sprawdzamy dotykając karku lub klatki piersiowej – a nie rączek czy nóżek.

Jeśli masz obawy, że dziecko w nocy rozkopuje się spod kołderki lub koca warto skorzystać ze śpiworków do spania. Zapewniają one swobodne ruchy malucha, jednocześnie utrzymując dziecko w cieple. Dodatkowym plusem śpiworków jest zapewnienie dziecku bezpiecznego miejsca do spania eliminując elementy pościeli, w które dziecko mogłoby się przypadkowo owinąć.

Rutyna

Osobiście uwielbiam rutynę, a dzieci lubią ją jeszcze bardziej. Wiedząc czego mogą się spodziewać czują się bezpieczniej i są spokojniejsze. Kolacja, relaksująca kąpiel, masaż, przytulanie, czytanie bajek, śpiewanie kołysanek, przygaszone światło, zaciemniony pokój, delikatna muzyka – wszystko to sprzyja zasypianiu. Pomysłów jest naprawdę wiele i zależą już tylko od Waszej wyobraźni i upodobań. Rytuał nocny ułatwi również maluchowi odróżnić noc od dnia.

Obserwuj – Zapisuj

Potrzeby snu dziecka zmieniają się szczególnie intensywnie przez pierwsze miesiące ich życia. W zależności od wieku i rozwoju, zmiany te następują w odpowiednim dla nich czasie. Na początku dziecko śpi w ciągu dnia częściej i mniej przewidywalnie. Później można obserwować nieco większą rutynę, choć ciężko jest się do czegokolwiek przyzwyczaić na dłużej.

Osobiście nie jestem zwolennikiem “treningu snu” ale minimalna kontrola nad spaniem dziecka daje uczucie komfortu. Mówię tu o kontroli nad przebiegiem dnia i choćby minimalną możliwością planowania. Dokładne zapisywanie godzin i długości drzemek to moja ulubiona metoda. Dzięki niej łatwiej było mi zrozumieć rytm mojego dziecka i przewidzieć kiedy i jak długo będzie spał. Wiedziałam np. że poranna drzemka była krótsza, a ta popołudniowa dawała mi czas aby ugotować obiad. Gdy coś szło inaczej niż zwykle zapisywałam godziny ponownie i najczęściej już po około 3 dniach obserwowałam nową rutynę (np. mniejszą ilość drzemek). Ps. Tylko ze względu na ogrom spraw na głowie łatwiej było mi coś zapisać niż zapamiętać w głowie.

Dyskretna pielęgnacja

Bobasy potrzebują pielęgnacji 24 godziny na dobę. Zmiana pieluszki, a czasem nawet całego prześcieradła w środku nocy jest zupełnie normalna, choć bywa trudna podczas snu. Zadbaj o to, by mieć możliwość wykonywania tych czynności w miarę dyskretny sposób. Miej pod ręką wszystkie potencjalnie potrzebne do pielęgnacji przedmioty tj. pieluszka czy śpiochy na zmianę. Warto też zainwestować w lampkę nocną z delikatnym światłem, która nie rozbudzi dziecka np. podczas nocnego karmienia.

Nie porównuj

Nie ma gorszej praktyki od porównywania dzieci do siebie. Po pierwsze dlatego, że każdy jest inny. Po drugie rodzice zwyczajnie koloryzują rzeczywistość i okłamują się nawzajem. Ostatecznie, definicje i rozumienie np. “całej przespanej nocy” mogą od siebie odbiegać. Dla kogoś “cała noc” może trwać od 7 wieczór a dla mnie od 12 w nocy.

Do rozwiązywania problemów ze snem Twojego dziecka potrzebujesz przede wszystkim własnej intuicji, trochę obserwacji, mniejszych oczekiwań oraz metody prób i błędów. Nawet jeśli Twoje dziecko nie najlepiej śpi, nie oznacza to, że będzie tak zawsze. Finalnie nie znam dzieci, które w pewnym momencie nie zaczeły lepiej spać.

Podsumowanie

Sen to nie tylko regeneracja. Wpływa na naukę i pamięć dziecka, a także jest niezbędny do prawidłowego rozwoju jego mózgu. Niemowlęta zdobywają tysiące nowych umiejętności każdego dnia a to, czego uczą się nie śpiąc, utrwalają i wzmacniają podczas snu. Czasem można zaobserwować, jak po tych ‘gorszych nocach’ dzieci budzą się z nową, zaskakującą umiejętnością np. obracania się, siadania czy chodzenia. Jak gdyby podczas snu analizowali co chcą zrobić, a budząc się po prostu to robili.

Naturalną potrzebą każdego człowieka jest poczucie bezpieczeństwa i bliskość. Dlatego zapewniając dziecku odpowiednie warunki, otaczając go mnóstwem miłości i zaspokajając jego podstawowe potrzeby dajemu mu wszystko co niezbędne dla jego spokojnego snu. Nie zawsze jednak mamy wpływ na to czy dziecko dobrze śpi, ale z czasem napewno będzie lepiej.

Zapraszam również do wpisu o Gadżetach ułatwiających życie mamy i dziecka!

Rekomendowane

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.